การมีความรู้ความเข้าใจเรื่องหน่วยวัดที่ดินถือเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับทุกคน ไม่ว่าจะเป็นเจ้าของที่ดิน นักลงทุน หรือผู้ที่กำลังวางแผนจะซื้อบ้าน เพราะตัวเลขเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อการประเมินราคา การวางแผนก่อสร้าง และข้อกำหนดทางกฎหมาย หลายคนอาจเคยสงสัยว่า 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตร หรือเมื่อเห็นตัวเลขในโฉนดที่ดินแล้วจะคำนวณพื้นที่ใช้สอยจริงได้อย่างไร วันนี้ “เพื่อนแท้เงินด่วน” ผู้ให้บริการสินเชื่อมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน จะพาไปทำความรู้จักกับหน่วยวัดพื้นที่แบบไทยเทียบกับสากล พร้อมแจกสูตรการคำนวณที่แม่นยำและเข้าใจง่าย เพื่อให้สามารถบริหารจัดการทรัพย์สินที่มีอยู่ได้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดความคุ้มค่าสูงสุด
ทำความเข้าใจหน่วยวัดที่ดิน มาตราไทย vs มาตราเมตริก
ก่อนที่จะไปเจาะลึกว่า 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตร จำเป็นต้องทำความเข้าใจก่อนว่า ประเทศไทยมีการใช้หน่วยวัดที่ดินที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ซึ่งเรียกว่า “มาตราไทย” (ไร่-งาน-ตารางวา) ในขณะที่งานก่อสร้าง สถาปัตยกรรม และการวัดระยะทางสากล จะใช้ “มาตราเมตริก” (ตารางเมตร)
ความสับสนมักเกิดขึ้นเมื่อต้องสื่อสารข้ามสายงาน เช่น ในโฉนดที่ดินระบุหน่วยเป็น “ตารางวา” แต่สถาปนิกออกแบบบ้านระบุพื้นที่ใช้สอยเป็น “ตารางเมตร” หรือกฎหมายระยะร่นอาคารที่กำหนดระยะเป็น “เมตร” การรู้วิธีแปลงหน่วยเหล่านี้จึงเหมือนกุญแจสำคัญที่ช่วยให้เห็นภาพรวมของที่ดินได้ชัดเจนขึ้น
หน่วยวัดที่ดินระบบไทย (มาตราไทย)
หน่วยวัดที่ดินที่ปรากฏอยู่บนโฉนดที่ดิน (น.ส.4) ของไทย จะแบ่งออกเป็น 3 หน่วยหลักที่สัมพันธ์กัน ดังนี้:
- ไร่: หน่วยใหญ่ที่สุดสำหรับการวัดที่ดินแปลงใหญ่ เช่น ที่นา ที่สวน หรือที่ดินจัดสรรโครงการใหญ่
- งาน: หน่วยย่อยลงมา ใช้สำหรับที่ดินขนาดกลาง
- ตารางวา: หน่วยเล็กที่สุดในมาตราไทย นิยมใช้บอกขนาดที่ดินสำหรับปลูกสร้างบ้านพักอาศัย
ความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยไทยกับสากล
เพื่อให้การคำนวณ 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตรเป็นไปอย่างถูกต้อง ต้องจำกฎพื้นฐานการแปลงหน่วยวัดความยาวเปรียบเทียบดังนี้
- 1 วา (ความยาว) เท่ากับ 2 เมตร
- ดังนั้น 1 ตารางวา (กว้าง 1 วา x ยาว 1 วา) จึงเท่ากับ กว้าง 2 เมตร x ยาว 2 เมตร
- ผลลัพธ์คือ 1 ตารางวา เท่ากับ 4 ตารางเมตร
นี่คือ “หัวใจ” ของการคำนวณ หากจำเลข 4 นี้ได้ การแปลงหน่วยที่ดินทุกประเภทก็จะเป็นเรื่องง่ายทันที
เจาะลึก 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตรและตารางเปรียบเทียบ
เมื่อทราบพื้นฐานแล้วว่า 1 ตารางวา เท่ากับ 4 ตารางเมตร เราสามารถขยายผลไปสู่หน่วยที่ใหญ่ขึ้นอย่าง “ไร่” ได้ โดยเริ่มจากการลำดับความสัมพันธ์ภายในมาตราไทยก่อน
- 1 ไร่ มี 4 งาน
- 1 งาน มี 100 ตารางวา
- ดังนั้น 1 ไร่ จึงมี 400 ตารางวา (4 งาน x 100 ตารางวา)
เมื่อได้จำนวนตารางวาแล้ว ให้นำมาคูณด้วย 4 (ค่าแปลงเป็นตารางเมตร) จะได้คำตอบที่ชัดเจนที่สุดสำหรับคำถามที่ว่า 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตร ดังสมการต่อไปนี้
400 ตารางวา x 4 ตารางเมตร = 1,600 ตารางเมตร
สรุปอย่างเป็นทางการได้ว่า 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตร คำตอบคือ 1,600 ตารางเมตร นั่นเอง
ตารางเปรียบเทียบหน่วยวัดที่ดิน (Quick Reference)
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนและนำไปใช้งานได้ทันที สามารถดูตารางสรุปการแปลงหน่วยวัดที่ดินได้ดังนี้
หน่วยไทย (Thai Unit) | จำนวนตารางวา (Sq. Wah) | เทียบเท่าตารางเมตร (Sq. Meter) |
1 ตารางวา | 1 | 4 |
1 งาน | 100 | 400 |
1 ไร่ | 400 | 1,600 |
2 ไร่ | 800 | 3,200 |
5 ไร่ | 2,000 | 8,000 |
10 ไร่ | 4,000 | 16,000 |
ตารางนี้จะช่วยให้ผู้ที่กำลังมองหาที่ดินสามารถประเมินขนาดพื้นที่ใช้สอยคร่าวๆ ได้ทันที โดยเฉพาะเมื่อต้องเปรียบเทียบราคาที่ดินต่อตารางเมตร ซึ่งเป็นหน่วยที่นักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์นิยมใช้ในการวิเคราะห์ความคุ้มค่า
วิธีคำนวณพื้นที่แบบจับมือทำ สูตรแปลงหน่วยที่ดิน
ในความเป็นจริง ที่ดินที่เราครอบครองหรือสนใจซื้ออาจไม่ได้มีตัวเลขกลมๆ ลงตัวเสมอไป อาจเป็นเศษ เช่น 2 ไร่ 1 งาน 50 ตารางวา การรู้วิธีคำนวณละเอียดจึงสำคัญมาก เพื่อให้ทราบว่า 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตรในบริบทของที่ดินแปลงนั้นๆ อย่างแม่นยำ
1. สูตรการแปลงหน่วยจาก "ไร่-งาน-ตารางวา" เป็น "ตารางเมตร"
สูตร ((จำนวนไร่ x 400) + (จำนวนงาน x 100) + จำนวนตารางวา) x 4 = พื้นที่ตารางเมตร
ตัวอย่างการคำนวณ: สมมติว่าคุณมีที่ดินขนาด 2 ไร่ 1 งาน 30 ตารางวา อยากทราบว่ามีพื้นที่ใช้สอยกี่ตารางเมตร
- แปลงไร่: 2 ไร่ x 400 = 800 ตารางวา
- แปลงงาน: 1 งาน x 100 = 100 ตารางวา
- รวมตารางวา: 800 + 100 + 30 = 930 ตารางวา
- แปลงเป็นตารางเมตร: 930 x 4 = 3,720 ตารางเมตร
วิธีนี้ช่วยให้คุณทราบพื้นที่ก่อสร้างจริง และสามารถนำไปคุยกับผู้รับเหมาหรือสถาปนิกได้อย่างเข้าใจตรงกัน
2. สูตรการแปลงหน่วยจากตารางเมตร กลับเป็น ไร่-งาน-ตารางวา
ในทางกลับกัน บางครั้งเราอาจทราบพื้นที่ใช้สอยรวม (เช่น พื้นที่โรงงาน หรือโกดัง) แล้วอยากรู้ว่าต้องใช้ที่ดินขนาดกี่ไร่
ขั้นตอน
- นำจำนวนตารางเมตร หารด้วย 1,600 เพื่อหาจำนวน “ไร่” (เศษที่เหลือให้เก็บไว้)
- นำเศษที่เหลือจากข้อ 1 หารด้วย 400 เพื่อหาจำนวน “งาน”
- นำเศษที่เหลือจากข้อ 2 หารด้วย 4 เพื่อหาจำนวน “ตารางวา”
ตัวอย่างการคำนวณ: มีที่ดิน 5,000 ตารางเมตร คิดเป็นกี่ไร่?
- หาไร่: 5,000 ÷ 1,600 = 3 ไร่ (เหลือเศษ 200 ตารางเมตร)
- หางาน: นำเศษ 200 (ตารางเมตร) มาหาร 400 (ซึ่ง 1 งาน = 400 ต.ม.) จะได้ 0.5 งาน หรือ 200 ต.ม. นี้ยังไม่ถึง 1 งานเต็ม แต่ถ้าแปลงเป็นตารางวาก่อนจะง่ายกว่า
- วิธีลัด: นำ 5,000 หาร 4 = 1,250 ตารางวา
- 1,250 ตารางวา = 3 ไร่ (1,200 ตร.ว.) เหลือเศษ 50 ตารางวา
- สรุป: 5,000 ตารางเมตร เท่ากับ 3 ไร่ 0 งาน 50 ตารางวา
การฝึกคำนวณบ่อยๆ จะช่วยให้คุณแม่นยำและมองภาพออกว่า 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตรและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ทันที
ทำไมต้องรู้เรื่องการแปลงหน่วย ประโยชน์ที่มากกว่าแค่ตัวเลข
การทราบว่า 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตรไม่ได้มีประโยชน์แค่ในห้องเรียนคณิตศาสตร์ แต่เป็นข้อมูลสำคัญที่มีผลต่อเงินในกระเป๋าและการปฏิบัติตามกฎหมาย
1. การประเมินราคาที่ดิน
ราคาประเมินที่ดินจากกรมธนารักษ์และราคาซื้อขายจริงในตลาด มักจะแจ้งราคาต่อ “ตารางวา” แต่ต้นทุนการก่อสร้างบ้านหรืออาคารจะคิดเป็นต่อ “ตารางเมตร” การแปลงหน่วยได้คล่องแคล่วจะช่วยให้คุณคำนวณงบประมาณรวม (ที่ดิน + สิ่งปลูกสร้าง) ได้แม่นยำ ไม่เกิดงบบานปลาย
2. กฎหมายระยะร่น
พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร กำหนดระยะร่นเป็นหน่วย “เมตร” เช่น ต้องเว้นระยะห่างจากแนวเขตที่ดิน 2 เมตร หากเราไม่ทราบว่าที่ดินเรากว้างยาวกี่เมตร (จากการแปลงตารางวาเป็นตารางเมตร) อาจทำให้วางผังบ้านผิดกฎหมายและต้องรื้อถอนภายหลังได้ ซึ่งการรู้ว่า 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตรจะช่วยให้เราประมาณการความกว้างความยาวของที่ดินได้คร่าวๆ เช่น ที่ดิน 1 ไร่ (1,600 ตร.ม.) หากเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส ด้านหนึ่งจะยาว 40 เมตร เป็นต้น
3. การขอสินเชื่อและการจำนอง
สถาบันการเงินจะประเมินมูลค่าหลักทรัพย์ตามเนื้อที่ในโฉนด หากคุณต้องการนำโฉนดไปเป็นหลักประกัน หรือใช้บริการสินเชื่อโฉนดที่ดิน การรู้ขนาดพื้นที่ที่แท้จริงจะช่วยให้คุณประเมินวงเงินกู้เบื้องต้นได้ด้วยตัวเอง ทำให้วางแผนการเงินได้ดียิ่งขึ้น
เทคนิคการวัดที่ดินและเครื่องมือช่วยคำนวณยุคใหม่
นอกจากการคำนวณด้วยสูตรมือแล้ว ในยุคดิจิทัลเรามีตัวช่วยมากมายที่ทำให้การหาคำตอบว่า 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตรหรือการวัดขนาดที่ดินจริงเป็นเรื่องง่ายขึ้น
- แอปพลิเคชัน Ling: แอปฯ ยอดนิยมของคนไทย สามารถวาดแปลงที่ดินบนแผนที่ดาวเทียมและคำนวณขนาดที่ดินออกมาเป็น ไร่-งาน-ตารางวา รวมถึงแปลงเป็นหน่วยเมตริกได้ทันที
- Google Earth / Google Maps: ใช้ฟังก์ชัน Measure Distance/Area เพื่อวัดขนาดที่ดินคร่าวๆ จากภาพถ่ายดาวเทียม เหมาะสำหรับการดูที่ดินที่เรายังไม่ได้เข้าไปดูหน้างานจริง
- การรังวัดที่ดิน: วิธีที่แม่นยำที่สุดคือการยื่นคำร้องขอรังวัดสอบเขตโฉนดที่ดินกับสำนักงานที่ดิน เพื่อให้ช่างรังวัดมาปักหมุดและคำนวณเนื้อที่ตามจริง ซึ่งจะได้ตัวเลขที่ถูกต้องที่สุดทางกฎหมาย
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหน่วยวัดที่ดิน
สรุปแล้ว 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตร
1 ไร่ มีค่าเท่ากับ 1,600 ตารางเมตรพอดี
1 ตารางวา เท่ากับกี่ตารางเมตร
1 ตารางวา เท่ากับ 4 ตารางเมตร (เกิดจาก กว้าง 2 เมตร x ยาว 2 เมตร)
ที่ดิน 100 ตารางวา เท่ากับกี่ตารางเมตร
100 ตารางวา เท่ากับ 400 ตารางเมตร (หรือเท่ากับ 1 งาน)
ทำไมต้องแปลงหน่วยจากไร่เป็นตารางเมตร
เพื่อประโยชน์ในการคำนวณพื้นที่ใช้สอยภายในอาคาร (ที่มักคิดเป็น ตร.ม.) การคำนวณระยะร่นตามกฎหมาย และการประเมินราคาค่าก่อสร้าง
พื้นที่ 1 ไร่ กว้างยาวกี่เมตร
ขึ้นอยู่กับรูปทรงของที่ดิน หากเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัสจะมีความกว้างประมาณ 40 เมตร และยาว 40 เมตร (40×40 = 1,600 ตร.ม.) แต่ถ้าเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้างและยาวอาจแตกต่างกันไป แต่ผลคูณรวมต้องได้ 1,600 ตร.ม.
สรุปบทความ
เมื่อทราบแล้วว่า 1 ไร่เท่ากับกี่ตารางเมตร คือ 1,600 ตารางเมตร คุณจะสามารถวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินได้อย่างมั่นใจ ทั้งในแง่การก่อสร้างและการประเมินมูลค่า หากคุณมีโฉนดที่ดินและต้องการเสริมสภาพคล่อง “เพื่อนแท้เงินด่วน” พร้อมดูแลด้วยสินเชื่อโฉนดที่ดินที่ช่วยให้การไถ่ถอนจำนอง หรือขอสินเชื่อใหม่เป็นเรื่องง่าย ไม่ต้องกังวลเรื่องดอกเบี้ยจำนองที่สูงเกินจริง ให้วงเงินสูงสุดถึง 130% ของราคาประเมิน โดยไม่ต้องเสียเวลาไปจดจำนองที่กรมที่ดิน อนุมัติไว ได้เงินจริง เพื่อให้คุณก้าวต่อได้อย่างมั่นใจ
