วิธีอ่านโฉนดที่ดิน พร้อมตัวอย่างโฉนดและข้อมูลสำคัญที่ควรรู้

วิธีอ่านโฉนดที่ดิน

วิธีอ่านโฉนดที่ดินเป็นเรื่องที่หลายคนมองข้าม ทั้งที่ใบโฉนดมีรายละเอียดสำคัญบอกไว้ครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นตำแหน่ง ขนาด หรือประวัติการถือครองที่ดิน แต่หลายจุดในใบโฉนดกลับมีรายละเอียดที่เข้าใจยาก จนทำให้ไม่รู้ว่าแต่ละส่วนบอกอะไรบ้าง 

บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกับวิธีอ่านโฉนดที่ดินอย่างละเอียด ตั้งแต่เลขที่โฉนดดูตรงไหนไปจนถึงส่วนประกอบสำคัญด้านหน้าและด้านหลังของโฉนด พร้อมแนะนำวิธีดูโฉนดที่ดินให้เข้าใจง่ายในทุกจุด เพื่อนแท้ เงินด่วน รวบรวมข้อมูลที่จำเป็นไว้ให้ครบในบทความเดียวครับ 

Key Takeaways

  • วิธีอ่านโฉนดที่ดิน เริ่มจากการดูส่วนประกอบด้านหน้า ทั้งตำแหน่งที่ดิน ขนาดโฉนดที่ดิน และรูปแผนที่ ไปจนถึงสารบัญจดทะเบียนด้านหลังที่บันทึกประวัติการทำนิติกรรมไว้ทั้งหมด
  • โฉนดแต่ละประเภทมีสิทธิ์แตกต่างกัน โดยเฉพาะโฉนดที่ดิน น.ส.4 ที่ให้กรรมสิทธิ์เต็มรูปแบบ สามารถนำไปจำนองหรือใช้เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันกู้ยืมได้
  • ก่อนทำนิติกรรมใด ๆ ควรเช็คเลขที่โฉนดและตรวจสอบความถูกต้องกับสำนักงานที่ดินหรือกรมที่ดินเสมอ เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในภายหลัง
สารบัญบทความ

ตัวอย่างโฉนดที่ดินด้านหน้าของ น.ส.4

โฉนดที่ดินเลขที่

ด้านหน้าของโฉนดที่ดินแบบ น.ส.4 มีตราครุฑแดงประทับอยู่ด้านบน และมีส่วนประกอบสำคัญหลายจุดที่ต้องทำความเข้าใจตามวิธีอ่านโฉนดที่ดิน ดังนี้ครับ 

1. ตำแหน่งที่ดิน

  • ระวางหมายถึงแผนที่ใหญ่ที่บอกตำแหน่งของที่ดินแปลงนั้นว่าตั้งอยู่ในระวางใด ถือเป็นจุดแรกที่ต้องดูเมื่อฝึกวิธีดูโฉนดที่ดิน
  • โฉนดที่ดินเลขที่จะระบุลำดับของแปลงที่ดินในระวางแผนที่ที่กล่าวถึงก่อนหน้าครับ ส่วนคำถามที่ว่าเลขที่โฉนดที่ดินดูตรงไหน สามารถดูได้จากช่องนี้โดยตรงครับ
  • หน้าสำรวจแสดงหมายเลขลำดับการสำรวจที่ดิน ซึ่งแต่ละตำบลจะเริ่มนับเลขใหม่ทุกครั้งครับ
  • ตำบลที่ที่ดินตั้งอยู่จะถูกระบุไว้ในส่วนนี้เช่นกันครับ สำหรับผู้ที่สงสัยว่าเลขที่เอกสารสิทธิ์คืออะไร และ เลขที่เอกสารสิทธิ์ดูตรงไหน คำตอบคือเลขชุดเดียวกับที่ปรากฏอยู่ในส่วนตำแหน่งที่ดินนี้

2. เจ้าของโฉนดที่ดินคนแรก

ช่อง “ให้แก่…” จะระบุชื่อเจ้าของที่ดินคนแรกไว้เสมอ แม้ว่าโฉนดจะเปลี่ยนมือมากี่ครั้งก็ตาม ชื่อในช่องนี้จะไม่มีการแก้ไขครับ

สินเชื่อโฉนดที่ดิน

3. ขนาดที่ดิน

โฉนดจะระบุเนื้อที่ไว้ในรูปแบบ “ไร่ งาน ตารางวา” ตามหน่วยวัดของไทยครับ ขนาดโฉนดที่ดินสามารถแปลงเป็นหน่วยเมตริกได้ง่าย ๆ โดยใช้หลักการ 1 ไร่มีกี่ตารางวา ซึ่งคำตอบคือ 1 ไร่ เท่ากับ 4 งาน หรือ 400 ตารางวา และเท่ากับ 1,600 ตารางเมตรครับ

นอกจากนี้ยังสามารถวัดขนาดที่ดินจริงได้จากรูปแผนที่ในโฉนด โดยนำระยะที่วัดได้จากแผนที่คูณกับมาตราส่วนที่ระบุไว้ ก็จะได้ระยะจริงของที่ดินครับ ตัวอย่างเช่น หากโฉนดระบุมาตราส่วน 1 ต่อ 500 และวัดด้านหน้าที่ดินจากหมุดถึงหมุดได้ 12 มิลลิเมตร ระยะจริงจะเท่ากับ 12 x 500 = 6,000 มิลลิเมตร หรือ 6 เมตรครับ โดยมีสูตรเทียบมาตราส่วนแบบง่ายดังนี้

  • มาตราส่วน 1 ต่อ 2000 วัดได้ 1 มิลลิเมตร เท่ากับระยะจริง 2 เมตร
  • มาตราส่วน 1 ต่อ 1000 วัดได้ 1 มิลลิเมตร เท่ากับระยะจริง 1 เมตร
  • มาตราส่วน 1 ต่อ 500 วัดได้ 1 มิลลิเมตร เท่ากับระยะจริงครึ่งเมตร

4. รูปแผนที่

ส่วนนี้แสดงรูปแบบแปลงที่ดินพร้อมทิศทางและมาตราส่วนกำกับไว้ เรียกกันทั่วไปว่ารูปแผนที่ แผนที่สังเขป หรือรูปแปลงที่ดินครับ มาตราส่วนที่ระบุไว้สามารถนำมาคำนวณระยะจริงของที่ดินได้ เช่น หากระบุมาตราส่วน 1 ต่อ 500 การวัดความยาวด้านใดด้านหนึ่งได้ 1 มิลลิเมตรบนแผนที่ จะเท่ากับระยะจริง 0.5 เมตรครับ ดังนั้นการเข้าใจรูปแบบที่ดินจากส่วนนี้จึงช่วยให้ประเมินขนาดจริงของที่ดินได้แม่นยำขึ้นครับ 

5. วันออกโฉนด

สังเกตได้จากข้อความ “ออก ณ วันที่… เดือน… พุทธศักราช…” ซึ่งเป็นวันที่ทางราชการออกโฉนดฉบับนั้นให้ครับ 

6. เจ้าพนักงานที่ดิน

ส่วนท้ายจะมีลายมือชื่อและตราประทับของเจ้าพนักงานที่ดินผู้ออกโฉนด ถือเป็นส่วนที่ยืนยันความถูกต้องของเอกสารครับ

ตัวอย่างโฉนดที่ดินด้านหลังของ น.ส.4

ถ้าด้านหน้าโฉนดเปรียบเหมือนหน้าปก หลังโฉนดที่ดินก็เปรียบเหมือนสารบัญที่บันทึกประวัติความเป็นมาของที่ดินแปลงนั้นไว้ทั้งหมด ซึ่งเป็นอีกจุดสำคัญที่ต้องรู้ในวิธีอ่านโฉนดที่ดิน ส่วนนี้เรียกว่า “สารบัญจดทะเบียน” บันทึกทุกเหตุการณ์ที่เคยเกิดขึ้นกับที่ดินแปลงนี้ ไม่ว่าจะเป็นการซื้อขาย จำนอง หรือการโอนกรรมสิทธิ์ในรูปแบบต่าง ๆ โดยมีรายละเอียดดังนี้ครับ

  • วันจดทะเบียน บอกวัน เดือน ปี ที่ทำนิติกรรมนั้น ๆ
  • ประเภทการจดทะเบียน เช่น ซื้อขาย จำนอง ให้ หรือโอนมรดก เป็นต้น
  • ผู้ให้สัญญา คือเจ้าของคนเดิมที่เป็นฝ่ายขายหรือให้ที่ดิน
  • ผู้รับสัญญา คือเจ้าของคนใหม่ที่เป็นฝ่ายซื้อหรือรับที่ดิน
  • เนื้อที่ดินตามสัญญา คือขนาดที่ดินก่อนทำนิติกรรมในครั้งนั้น
  • เนื้อที่ดินคงเหลือ คือขนาดที่ดินหลังทำนิติกรรม ซึ่งควรดูจากบันทึกล่าสุดในหน้าสารบัญจดทะเบียนเสมอ เพราะเป็นขนาดที่ดินที่ถูกต้องที่สุด ณ ปัจจุบัน
  • ระวางเลขที่ดินโฉนดใหม่ พร้อมลายมือชื่อของเจ้าพนักงานที่ดิน ใช้ในกรณีที่มีการแบ่งแยกที่ดินออกเป็นแปลงย่อย

ยกตัวอย่างเช่น หากพบการจดทะเบียนประเภท “จำนอง” ในสารบัญ หมายความว่าที่ดินแปลงนั้นกำลังติดภาระผูกพันอยู่ ถือเป็นข้อมูลสำคัญที่ควรตรวจสอบก่อนตัดสินใจซื้อที่ดินแปลงนั้นครับ

โฉนดที่ดินแบบไหนใช้กู้เงินได้บ้าง?

เช็คเลขที่โฉนด

ที่ดินถือเป็นทรัพย์สินที่มีมูลค่า นอกจากใช้อยู่อาศัยหรือทำประโยชน์ทางการค้าแล้ว ยังสามารถนำไปใช้เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันในการขอสินเชื่อได้เช่นกัน แต่เอกสารสิทธิ์แต่ละประเภทมีสิทธิในที่ดินไม่เท่ากัน จึงจำเป็นต้องรู้วิธีอ่านโฉนดที่ดินและตรวจสอบประเภทเอกสารก่อนตัดสินใจครับ

โฉนดที่ดิน น.ส.4 ถือเป็นเอกสารสิทธิ์ที่ดินที่ให้กรรมสิทธิ์เต็มรูปแบบแก่เจ้าของ สามารถนำไปจำนองหรือซื้อขายได้ และใช้เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันกู้ยืมได้เช่นกัน ส่วน น.ส.3 ก. ถึงแม้จะมีเพียงสิทธิทำประโยชน์ในที่ดิน แต่ก็ยังสามารถนำไปจำนองและใช้ค้ำประกันกู้ยืมได้เช่นเดียวกันครับ

ในทางกลับกัน ที่ดินประเภท ส.ป.ก. 4-01 ซึ่งมีสิทธิทำประโยชน์เฉพาะด้านการเกษตร และ ภ.บ.ท.5 ที่มีเพียงสิทธิทำประโยชน์ในที่ดิน ทั้งสองประเภทนี้ไม่สามารถนำไปจำนองหรือใช้เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันกู้ยืมได้ เนื่องจากกรรมสิทธิ์ยังเป็นของรัฐอยู่ครับ ดังนั้น ก่อนนำที่ดินไปขอสินเชื่อ ควรเช็คเลขที่โฉนดและประเภทเอกสารให้แน่ชัดก่อนเสมอ 

นอกจากนี้ยังควรตรวจสอบราคาประเมินที่ดินควบคู่ไปด้วย เพราะเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อวงเงินกู้ที่จะได้รับ ส่วนผู้ที่ถือครองที่ดินประเภทโฉนดครุฑเขียวก็สามารถศึกษาสิทธิของเอกสารประเภทนี้เพิ่มเติมได้เช่นกันครับ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. เราสามารถตรวจสอบโฉนดที่ดินของแท้ได้อย่างไรบ้าง?

สามารถเช็คโฉนดที่ดินได้จากสำนักงานที่ดินในพื้นที่ที่ที่ดินตั้งอยู่ โดยนำเลขที่โฉนดไปตรวจสอบกับข้อมูลในระบบของกรมที่ดินโดยตรงครับ นอกจากนี้ยังสังเกตจากตราครุฑ ลายมือชื่อเจ้าพนักงานที่ดิน และตราประทับบนโฉนดประกอบกันได้ ซึ่งเป็นขั้นตอนพื้นฐานของวิธีอ่านโฉนดที่ดินที่ควรทำก่อนทำนิติกรรมทุกครั้งครับ 

2. โฉนดที่ดินมีกี่แบบ แตกต่างกันอย่างไร?

โฉนดที่ดิน มีกี่แบบ คำตอบคือมีหลายประเภทตามสิทธิ์ที่กฎหมายรับรอง เช่น น.ส.4 ซึ่งให้กรรมสิทธิ์เต็มรูปแบบ น.ส.3 ก. ที่มีสิทธิทำประโยชน์ ไปจนถึง ส.ป.ก. 4-01 และ ภ.บ.ท.5 ที่มีข้อจำกัดด้านการโอนและค้ำประกันครับ การรู้วิธีอ่านโฉนดที่ดินและแยกความแตกต่างของแต่ละประเภทจึงช่วยให้ตัดสินใจซื้อขายหรือขอสินเชื่อได้ถูกต้องมากขึ้นครับ

วิธีอ่านโฉนดที่ดิน พร้อมคำแนะนำจาก เพื่อนแท้ เงินด่วน

โฉนดที่ดินเป็นเอกสารแสดงกรรมสิทธิ์ที่มีรายละเอียดสำคัญบันทึกไว้ครบถ้วน ทั้งด้านหน้าที่บอกตำแหน่งที่ดิน แผนที่ และวันออกโฉนด รวมถึงด้านหลังที่เก็บประวัติการทำนิติกรรมไว้ในสารบัญจดทะเบียน การเข้าใจวิธีอ่านโฉนดที่ดินอย่างถูกต้องจึงช่วยให้ผู้ซื้อขายหรือเจ้าของที่ดินตรวจสอบข้อมูลได้ด้วยตนเอง ทั้งลายมือชื่อเจ้าพนักงาน ตราประทับ และประวัติการจดทะเบียนต่าง ๆ ก่อนตัดสินใจทำธุรกรรมใด ๆ ครับ

หากมีที่ดินอยู่ในมือและกำลังมองหาแหล่งเงินทุน เพื่อนแท้ เงินด่วน พร้อมให้บริการสินเชื่อโฉนดที่ดินที่ตอบโจทย์ทุกความต้องการ ไม่ว่าจะเป็นการนำโฉนดมาใช้เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกัน หรือปรึกษาเรื่องไถ่ถอนจำนองเพื่อนำโฉนดกลับมาใช้ประโยชน์อีกครั้ง

บทความยอดนิยม