เคยไหมครับ? เวลาไปซื้อที่ดินสักแปลงที่ตั้งอยู่บนทำเลศักยภาพสูง เมื่อขอดูโฉนดที่ดินกับเจ้าของที่กลับพบว่าไม่ใช่โฉนดที่ดินครุฑแดง (น.ส.4) แต่กลับเป็นเอกสารประเภท น.ส.3 ข. ซึ่งเอกสารประเภทนี้ก็ไม่ใช่เอกสารที่สามารถพบเห็นได้ทั่วไป ทำให้หลายคนไม่รู้ว่า น.ส.3 ข. คืออะไรกันแน่? ในบทความนี้จะพาทุกคนไปไขข้อสงสัยพร้อมกันครับว่าเอกสาร น.ส.3 ข. คืออะไร และแตกต่างจากโฉนดที่ดินประเภทอื่น ๆ อย่างไร
Key Takeaways
- น.ส.3 ข. คืออะไร? น.ส.3 ข. คือ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ชนิดหนึ่งที่ไม่มีรูปถ่ายทางอากาศที่ชัดเจน
- ความแตกต่างระหว่าง น.ส.3 กับ น.ส.3 ข. คือ ผู้ออกหนังสือรับรอง โดย น.ส.3 ผู้ออกหนังสือจะเป็นนายอำเภอท้องที่ ส่วน น.ส.3 ข. จะเป็นเจ้าพนักงานที่ดิน
- ที่ดิน น.ส.3 ข. สามารถซื้อขายได้ แต่ต้องติดประกาศ 30 วันก่อนทำนิติกรรม และอาจต้องรังวัดเพิ่มเติมในบางกรณี เช่น การแบ่งแยกหรือสอบเขตที่ดิน
น.ส.3 ข. คืออะไร? มาไขข้อสงสัยไปพร้อม ๆ กัน
น.ส.3 ข. คืออะไร? น.ส.3 ข. คือ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ชนิดหนึ่งที่ไม่มีรูปถ่ายทางอากาศที่ชัดเจน นิยมใช้ต้นไม้ หรือวัตถุบริเวณนั้น เพื่อเป็นหลักอ้างอิงในการเขียนแผนที่ขึ้นครับ ซึ่งหนังสือ น.ส.3 ข. ใช้ตราครุฑสีดำเหมือนกับหนังสือ น.ส.3 ทั่วไป โดยเจ้าพนักงานที่ดินจะเป็นผู้ออกให้เพื่อแสดงสิทธิ์ในการครอบครอง ทั้งนี้ผู้ถือครองสามารถนำ น.ส.3 ข. ไปซื้อขายหรือจำนองที่ดินได้ แต่ต้องติดประกาศ 30 วันก่อนทำนิติกรรม และอาจต้องมีการรังวัดเพิ่มเติม หากผู้ถือครองแบ่งแยกที่ดิน หรือสอบเขตที่ดินไปพร้อมกับการทำนิติกรรม
น.ส.3 ข. ต่างจาก น.ส.3 น.ส.3 ก. และ น.ส. 4 อย่างไร?
หลังจากที่ได้ทำความรู้จักกันไปแล้วนะครับว่า น.ส.3 ข. คืออะไร? ก่อนตัดสินใจซื้อขายที่ดินควรทำความรู้จักเกี่ยวกับเอกสารสิทธิ์ประเภทอื่น ๆ เอาไว้เช่นเดียวกัน เพราะเอกสารสิทธิ์แต่ละประเภทส่งผลต่อวงเงินกู้ และราคาซื้อขายที่ดินที่แตกต่างกันออกไปครับ
1. เอกสารสิทธิ์ น.ส.3 ก. (โฉนดครุฑเขียว)
น.ส.3 ก คืออะไร ? น.ส.3 ก. คือ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ที่มีการระบุขอบเขตอย่างชัดเจน มักเป็นที่ดินเพื่อการเกษตร หรือพื้นที่กำลังพัฒนาครับ มีหัวโฉนดเป็นตราครุฑสีเขียว สามารถนำไปใช้ทำประโยชน์ในด้านธุรกรรมการเงินได้ เช่น การซื้อ-ขาย การโอน หรือรับมรดก และเปลี่ยนเป็นโฉนดที่ดิน น.ส. 4 ได้ หากเงื่อนไขตรงตามที่กฎหมายกำหนด
2. เอกสารสิทธิ์ น.ส.3 และ น.ส.3 ข. (โฉนดครุฑดำ)
หลายคนมักสงสัยว่า น.ส.3 ข. ต่างจาก น.ส.3 อย่างไร ? โดย น.ส.3 และ น.ส.3 ข. ต่างก็เป็นหนังสือรับรองการทำประโยชน์ที่มีลักษณะเหมือนกันทั้งคู่ กล่าวคือ หัวโฉนดเป็นครุฑสีดำ ไม่มีระวางภาพถ่ายทางอากาศที่ชัดเจน ผู้ถือครองสามารถใช้ประโยชน์ในที่ดินเพื่อการเกษตร หรือพาณิชยกรรมได้ครับ เพียงแต่ความแตกต่างระหว่างเอกสารสิทธิ์ทั้ง 2 ประเภท คือ ผู้ออกหนังสือรับรอง โดยน.ส.3 ผู้ออกหนังสือจะเป็นนายอำเภอท้องที่ ส่วน น.ส.3 ข.จะเป็นเจ้าพนักงานที่ดินครับ
3. เอกสารสิทธิ์ น.ส.4 (โฉนดครุฑแดง)
นส.4 หรือโฉนดครุฑแดงเป็นเอกสารสิทธิ์ในที่ดินที่ให้กรรมสิทธิ์อย่างเต็มที่ให้แก่ผู้ถือครองครับ มีระวางแผนที่อ้างอิงที่ชัดเจนและผ่านกระบวนการวัดแนวเขตโดยกรมที่ดินมาแล้ว ซึ่งผู้ถือครองโฉนดที่ดินน.ส.4 สามารถนำที่ดินไปซื้อขาย หรือจำนองได้อย่างอิสระ ไม่จำเป็นต้องติดประกาศให้สาธารณชนทราบก่อน โดยวงเงินกู้และราคาซื้อขายของโฉนดครุฑแดงมักสูงกว่าโฉนดประเภทอื่น ๆ
ที่ดิน น.ส.3 ข. ซื้อขายได้ไหม ต้องทำอย่างไร?
นอกจากคำถามที่ว่า น.ส.3 ข. คืออะไรแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่หลายคนมักสงสัยไม่แพ้กันนั่นคือ ที่ดิน น.ส.3 ข. ซื้อขายได้ไหม? คำตอบคือ ซื้อขายได้ครับ เพราะมีสิทธิครอบครองที่โอนได้ แต่กระบวนการซื้อขายที่ดิน น.ส.3 ข. จะแตกต่างจากโฉนดที่ดินทั่วไป ซึ่งมีรายละเอียดดังต่อไปนี้ครับ
- เตรียมเอกสารที่ใช้ประกอบการทำนิติกรรม – ประกอบด้วยเอกสารดังนี้
- โฉนดที่ดิน (ฉบับจริง)
- หลักฐานการได้มาซึ่งที่ดิน (หากมี)
- บัตรประจำตัวประชาชน (ตัวจริง)
- ทะเบียนบ้าน (ตัวจริง)
- ทะเบียนสมรสหรือใบหย่า (หากมี)
- หลักฐานการเปลี่ยนชื่อตัว – ชื่อสกุล (หากมี)
- ในกรณีที่ผู้ถือครองโฉนดที่ดินตัวจริง ไม่สามารถทำธุรกรรมได้ จะต้องให้ผู้อื่นทำธุรกรรมแทน ให้เตรียมเอกสารอื่น ๆ แนบเพิ่มเติม ซึ่งได้แก่
- บัตรประจำตัวประชาชน หรือสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนที่ผู้มอบอำนาจเซ็นรับรองความถูกต้อง
- หนังสือมอบอำนาจ (ตัวจริง)
- สำเนาทะเบียนบ้านที่ผู้มอบอำนาจเซ็นรับรองความถูกต้อง
- บัตรประจำตัวประชาชนของผู้รับมอบอำนาจ (ต้นฉบับ)
- สำเนาทะเบียนบ้านของผู้รับมอบอำนาจ (ต้นฉบับ)
- ยื่นคำขอที่สำนักงานที่ดิน – คู่สัญญาจะต้องเดินทางไปทำนิติกรรม ณ สำนักงานที่ดิน ในท้องที่ที่ดินแห่งนั้นตั้งอยู่
- ติดประกาศ 30 วัน (และรังวัดเพิ่มเติมในบางกรณี) – ที่ดิน น.ส.3 และ น.ส.3 ข. ไม่สามารถซื้อขายหรือโอนได้ทันที เพราะต้องติดประกาศ 30 วันก่อนทำนิติกรรม ส่วนการรังวัดเพิ่มเติมอาจมีเฉพาะบางกรณี เช่น ผู้ถือครองแบ่งแยกที่ดินหรือสอบเขตที่ดินไปพร้อมกับการทำนิติกรรม ควรสอบถามสำนักงานที่ดินในพื้นที่อีกครั้งว่ากรณีของคุณต้องรังวัดหรือไม่ครับ
วิธีตรวจสอบที่ดิน น.ส.3 ข. ก่อนซื้อหรือก่อนใช้เป็นหลักประกัน
ที่ดิน น.ส.3 ข. เป็นที่ดินที่ต้องได้รับการตรวจสอบเป็นพิเศษก่อนการซื้อขายครับ เพราะเป็นที่ดินที่ไม่มีระวางภาพถ่ายทางอากาศที่ชัดเจน ทำให้รังวัดแนวเขตมักคลาดเคลื่อนกับความเป็นจริง โดยวิธีตรวจสอบที่ดิน น.ส.3 ข. คืออะไรบ้าง มาดูไปพร้อม ๆ กันครับ
- ตรวจสอบโดยตรงกับสำนักงานที่ดิน – ที่ดินประเภท น.ส. 3 และ น.ส. 3 ข. ไม่สามารถตรวจสอบรูปแปลงและพิกัดบนแอปพลิเคชันออนไลน์ได้เหมือนกับที่ดินโฉนดครุฑแดง น.ส. 4 เนื่องจากไม่มีระวางภาพถ่ายทางอากาศครับทำให้ควรตรวจสอบกับสำนักงานที่ดินเท่านั้น
เปลี่ยน น.ส.3 ข. เป็นโฉนดที่ดิน (น.ส.4) อย่างไร?
หลายคนเมื่อถือครองเอกสารสิทธิ์ที่ดิน น.ส.3 ข. มาได้สักระยะ ก็เกิดความคิดอยากจะเปลี่ยนเป็นโฉนดที่ดิน น.ส. 4 ครับ เหตุผลก็เพราะว่ามีความน่าเชื่อถือสูงกว่า และสามารถนำมาซื้อขายได้ง่ายกว่า ซึ่งการเปลี่ยน น.ส.3 ข. เป็น โฉนดที่ดิน น.ส.4 ไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยครับ ทำให้หลายคนไม่รู้ว่าขั้นตอนการเปลี่ยน น.ส.3 ข. เป็น น.ส. 4 คืออะไร โดยมีขั้นตอนในการเปลี่ยน น.ส.3 ข. เป็น น.ส. 4 ดังนี้ครับ
- เดินทางไปยังสำนักงานที่ดิน ณ ที่ดินแห่งนั้นตั้งอยู่ – ทำเรื่องติดต่อเจ้าหน้าที่ เพื่อยื่นคำขอเปลี่ยนโฉนดครับ จากนั้นทางเจ้าหน้าที่จะตรวจสอบว่าที่ดิน น.ส.3 ข. อยู่ในหลักเกณฑ์ข้อกำหนดกฎกระทรวง ฉบับที่ 43 พ.ศ. 2537 หรือไม่ โดยสาระสำคัญของกฎกระทรวงดังกล่าว คือ
- ไม่ใช่ที่ดินซึ่งประชาชนคนอื่นใช้ประโยชน์ร่วมกัน เช่น ทางน้ำ หรือ ทางหลวง
- ไม่ใช่ที่ดินที่คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ สงวนและพัฒนาที่ดินดังกล่าวสำหรับให้ประชาชนได้ใช้ประโยชน์ร่วมกัน
- ไม่ใช่ที่ดินที่คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ สงวนและพัฒนาที่ดินดังกล่าวเพื่อจัดสรรให้กับประชาชน
- ไม่ใช่ที่ดินซึ่งถูกหวงห้ามไว้สำหรับทำประโยชน์ตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่า อันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ. 2478
- ไม่ใช่ที่ดินซึ่งทางคณะรัฐมนตรีได้สงวนไว้เพื่อรักษาทรัพยากรธรรมชาติหรือเพื่อการนำไปทำสาธารณประโยชน์อื่น ๆ
- ที่ดินต้องถูกผู้มีสิทธิในที่ดินนั้น ๆ ครอบครองและทำประโยชน์ไปแล้ว
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ น.ส.3 ข.
1. ข้อควรระวังเมื่อถือครองที่ดิน น.ส.3 ข. มีอะไรบ้าง?
หลายคนมักไม่รู้ว่าปัญหาของการถือครองที่ดิน น.ส.3 ข. คืออะไร? โดยปัญหาหลัก ๆ ของ น.ส.3 ข. คือ แนวเขตที่ดินอาจไม่แม่นยำเท่าโฉนดครุฑแดง เพราะไม่มีรูปถ่ายทางอากาศและระวางที่ดิน ทำให้เสี่ยงต่อการเกิดข้อพิพาทกับที่ดินข้างเคียง และส่งผลให้ที่ดินน.ส.3 ข. ซื้อขายได้ยากกว่า นอกจากนี้การซื้อขายเอกสารสิทธิ์ น.ส.3 ยังมีความเสี่ยงจากการเจอมิจฉาชีพด้วยเช่นเดียวกันครับ
2. น.ส.3 ข. หายหรือชำรุด ขอออกใบแทนได้หรือไม่?
สามารถขอออกใบแทนได้ครับ โดยออกใบแทนได้ที่สำนักงานที่ดินในพื้นที่ที่ดินแห่งนั้นตั้งอยู่ หากเป็นการสูญหายอันเนื่องจากการกระทำความผิดอาญา (เช่น ถูกลักขโมย) ให้แนบใบแจ้งความไปด้วยครับ โดยระยะเวลาการดำเนินการจะขึ้นอยู่กับการตรวจสอบของเจ้าหน้าที่ครับ
3. น.ส.3 ข. เสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างหรือไม่?
น.ส.3 ข. เสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเช่นเดียวกับเอกสารสิทธิ์ประเภทอื่นครับ ซึ่งเป็นไปตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 โดยเราสามารถตรวจสอบอัตราภาษีได้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่แห่งนั้นครับ
น.ส.3 ข. คืออะไร? หนังสือรับรองประโยชน์ที่ทุกคนควรรู้ก่อนซื้อที่ดิน
หวังว่าทุกคนจะได้คำตอบกันไปอย่างครบถ้วนแล้วนะครับว่า น.ส.3 ข. คืออะไร? โดย น.ส.3 ข. คือ หนังสือรับรองประโยชน์ประเภทหนึ่งที่ผู้ถือครองยังไม่มีกรรมสิทธิ์โดยสมบูรณ์ ยังไม่ใช่โฉนดที่ดิน หากต้องการเปลี่ยนให้กลายเป็นโฉนดที่ดินจะต้องดำเนินการกับสำนักงานที่ดิน ณ ที่ดินแห่งนั้นตั้งอยู่
สำหรับผู้ที่มีที่ดินและต้องการเปลี่ยนเป็นเงินทุนหมุนเวียนธุรกิจ แม้ที่ดินประเภท น.ส.3 ข. จะมีข้อจำกัดในการนำมาเป็นหลักประกันสินเชื่อและควรดำเนินการรังวัดเปลี่ยนเป็นโฉนด น.ส.4 ก่อน แต่หากท่านถือครอง โฉนดที่ดิน น.ส.4 (ครุฑแดง) หรือ น.ส.3 ก. (ครุฑเขียว) สามารถนำมาปรึกษาขอสินเชื่อจำนองกับ เพื่อนแท้ เงินด่วน ได้ทันที
เราพร้อมช่วยให้การเข้าถึงเงินทุนเป็นเรื่องง่าย สัญญาถูกกฎหมาย ผ่อนสบาย ไม่ต้องใช้คนค้ำประกัน สมัครได้ที่สาขาใกล้บ้านคุณ หรือปรึกษาเจ้าหน้าที่ผ่านช่องทางออนไลน์ได้ทันที
- เบอร์โทรศัพท์ (Tel): 02-114-8988
- Line Official Account: @pueantae
- Facebook Page: เพื่อนแท้ เงินด่วน
- YouTube: เพื่อนแท้ เงินด่วน
- Website: https://www.puean.co.th/
- Application: เพื่อนแท้ เงินด่วน (รองรับทั้ง iOS และ Android)
*กู้เท่าที่จำเป็นและชำระคืนไหว อัตราดอกเบี้ย 15% ต่อปี เงื่อนไขเป็นไปตามที่บริษัทกำหนด




