ทุกเรื่องที่ต้องรู้เกี่ยวกับ “โฉนดที่ดินตาบอด” ศึกษาก่อนขอสินเชื่อสำหรับเจ้าของที่ดิน

ที่ดินตาบอด

การเป็นเจ้าของโฉนดที่ดินตาบอดหรือผืนที่ดินที่ถูกปิดล้อมจนไม่มีพื้นที่ส่วนใดติดทางสาธารณะเลย มักสร้างความหนักใจให้เจ้าของทรัพย์สินไม่น้อย โดยเฉพาะช่วงที่เงินสะดุดและต้องการนำทรัพย์สินไปแปลงเป็นเงิน 

คำถามยอดฮิตที่มักจะตามมาคือหากต้องการซื้อ ขาย หรือจำนองที่ดินตาบอดจะทำได้อย่างไร ที่ดินตาบอดจะโดนกดราคาประเมินไหม หรือกฎหมายเกี่ยวกับที่ดินตาบอดมีอะไรบ้างที่ควรรู้ และหากต้องการรู้เรื่องต่าง ๆ เหล่านี้อย่างครบถ้วน มาลองดูพร้อมกันในบทความนี้ได้เลยครับ

Key Takeaways

  • ที่ดินตาบอดคือที่ดินที่มีแปลงอื่นล้อมรอบจนไม่มีทางออกสู่ถนนสาธารณะ โดยแม้จะมีทางเดินผ่าน แต่หากไม่ใช่ทางสาธารณะที่รัฐรับรอง ก็ยังถือว่ามีความเสี่ยงทางนิติกรรม
  • เจ้าของทรัพย์สามารถปลดล็อกปัญหาได้โดยการเจรจาขอซื้อที่ดินข้างเคียงเพื่อทำสัญญาภาระจำยอม หรือใช้สิทธิยื่นฟ้องต่อศาลเพื่อเปิดทางจำเป็นตามมาตรา 1349
  • สถาบันการเงินส่วนใหญ่จะหักลดหย่อนราคาประเมินของที่ดินประเภทนี้ลงราว 20% ถึง 40% จากราคาตลาด เนื่องจากมีสภาพคล่องในการเปลี่ยนมือต่ำและเปลี่ยนเป็นเงินสดได้ยาก
  • แม้ธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ส่วนใหญ่จะปฏิเสธการรับจำนอง แต่ผู้ให้บริการสินเชื่อรายย่อยที่อยู่ใต้การดูแลของรัฐบางแห่ง ยังเปิดโอกาสและประเมินเป็นกรณีพิเศษ
สารบัญบทความ

ที่ดินตาบอดคืออะไร?

ที่ดินตาบอดคืออะไร

ที่ดินตาบอด คือ แปลงที่ดินที่ถูกที่ดินแปลงอื่นซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ของเอกชนล้อมรอบไว้ทุกด้าน จนส่งผลให้เจ้าของที่ดินไม่มีทางเดินหรือเส้นทางยานพาหนะ สำหรับเชื่อมต่อเข้าสู่ทางสาธารณะได้โดยตรง โดยในความเป็นจริงแม้ว่าจะมีทางลูกรัง ทางด่วน หรือถนนคอนกรีตที่คนในพื้นที่ใช้เดินผ่านเข้า-ออกได้ 

แต่ถ้าเส้นทางนั้นไม่ได้จดทะเบียนเป็นทางสาธารณประโยชน์ หรือไม่ได้มีการจดสลักหลังโฉนดให้เป็นทางภาระจำยอมอย่างเป็นทางการ ผืนดินนั้นก็จะยังคงมีสถานะเป็นที่ดินตาบอดตามกฎหมาย เนื่องจากเจ้าของที่ดินแปลงที่ล้อมรอบอยู่มีสิทธิที่จะสั่งปิดกั้นหรือสร้างรั้วทับเส้นทางดังกล่าวเมื่อใดก็ได้นั่นเองครับ

การขอทางเข้า-ออกที่ดินตาบอดต้องทำอย่างไร?

การจะทำให้ที่ดินตาบอดที่ไม่มีทางเข้าออกกลับมามีมูลค่า และสามารถนำไปยื่นขอสินเชื่อได้ง่ายขึ้น เจ้าของที่ดินจำเป็นต้องแก้ปัญหาเรื่องเส้นทางสัญจร หรือขอทางเข้าออกให้กับที่ดินตาบอดแห่งนั้น ๆ ซึ่งสามารถทำได้ผ่าน 2 วิธีหลัก ๆ ดังนี้ครับ

1. พูดคุยกับเจ้าของที่ดินแปลงข้างเคียงเพื่อขอให้มีทางเข้า-ออก

วิธีแก้ปัญหาที่ดินตาบอดนี้เป็นวิธีที่รวดเร็วและสร้างมิตรภาพที่ดีที่สุด โดยการเข้าไปพูดคุยกับเพื่อนบ้านเพื่อขอซื้อที่ดินผืนเล็ก ๆ แบ่งทำถนน หรือการขอจดทะเบียนสิทธิภาระจำยอม คือสิ่งที่สามารถทำได้ ซึ่งอาจเสนอเงินค่าตอบแทนที่สมน้ำสมเนื้อให้กับเจ้าของที่ และเมื่อตกลงกันได้แล้วต้องเดินทางไปจดทะเบียนสลักหลังโฉนดร่วมกันที่สำนักงานที่ดิน เพื่อให้สิทธิการใช้ทางนั้นคงอยู่ตลอดไปแม้จะมีการเปลี่ยนมือเจ้าของที่ดิน ช่วยแก้ปัญหาที่ดินตาบอดไม่มีทางเข้าออกได้อย่างดีในระยะยาวครับ 

2. ฟ้องศาลเพื่อใช้สิทธิตามกฎหมาย

หากพยายามเจรจาแล้วแต่เพื่อนบ้านปฏิเสธหรือเรียกราคาแพงเกินจริง กฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1349 ได้เปิดทางออกไว้ให้ โดยเจ้าของที่ดินสามารถแต่งตั้งทนายความในการยื่นฟ้องต่อศาลพิจารณาขอเปิดทางจำเป็น เพื่อให้ได้สิทธิในการสัญจรออกสู่โลกภายนอกอย่างถูกต้องได้ครับ

เงื่อนไขในการฟ้องศาลเพื่อขอสิทธิทางจำเป็นมีอะไรบ้าง?

การจัดการให้ที่ดินตาบอดสามารถร้องขอทางออกได้ผ่านกฎหมาย ไม่ใช่ว่าจะสามารถระบุเส้นทางตามใจชอบได้ แต่ศาลจะพิจารณาจากองค์ประกอบและเงื่อนไขที่รัดกุมตามกฎหมาย ด้วยการพิจารณาสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ครับ

  • ต้องอยู่ในภาวะถูกล้อมจริง : ที่ดินตาบอดผืนนั้นต้องไม่มีทางออกสู่ทางสาธารณะเลยจริง ๆ ไม่ใช่ว่ามีทางออกที่เดินทางลำบากอยู่แล้ว แต่ต้องการมาขอทางที่สะดวกกว่า
  • เลือกทางที่เสียหายน้อยที่สุด : วิธีดูและเลือกทางเข้าให้กับที่ดินตาบอดคือ เลือกเส้นทางที่สั้นที่สุดที่เชื่อมไปถึงถนนสาธารณะ และต้องก่อให้เกิดความเสียหายหรือรบกวนสิทธิของเจ้าของที่ดินแปลงที่โดนตัดผ่านน้อยที่สุด
  • ต้องจ่ายค่าทดแทนความเสียหาย : ผู้ที่ขอเปิดทางจำเป็นต้องชำระเงินค่าตอบแทนให้แก่เจ้าของที่ดินแปลงที่โดนตัดผ่าน ไม่ว่าจะเป็นเงินก้อนครั้งเดียวหรือค่าเช่ารายปีตามแต่ศาลจะพิจารณาความเหมาะสม
  • ข้อยกเว้นการแบ่งแยกที่ดิน : หากที่ดินแปลงนั้นกลายเป็นที่ตาบอดเนื่องมาจากการแบ่งแยกโฉนดหรือแบ่งขายมรดก กฎหมายบังคับว่าจะสามารถขอทางจำเป็นได้เฉพาะบนที่ดินแปลงที่ถูกแบ่งแยกออกมาเท่านั้น โดยไม่สามารถร้องขอเปิดทางผ่านที่ดินของบุคคลอื่นที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องได้

ที่ดินตาบอดเข้าธนาคารได้ไหม?

ที่ดินตาบอดเข้าธนาคารได้ไหม

โดยทั่วไป เมื่อนำโฉนดที่ดินตาบอดไปยื่นกู้กับธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ มักจะมีโอกาสที่โดนปฏิเสธสูง เพราะสถาบันการเงินจะมองว่าที่ดินตาบอดเป็นทรัพย์สินที่มีความเสี่ยงสูงมากในฐานะหลักประกัน ซึ่งหากลูกหนี้เกิดปัญหาทางการเงินจนไม่สามารถผ่อนชำระหนี้ได้ตามสัญญา ธนาคารจะต้องยึดทรัพย์ชิ้นนี้ไปขายทอดตลาดเพื่อเอาเงินคืนครับ 

แต่เนื่องจากที่ดินตาบอดไม่มีทางเข้าออกอย่างเป็นทางการ จึงทำให้แทบไม่มีใครอยากซื้อต่อและมีราคาประเมินต่ำ แถมยังมีโอกาสเกิดข้อพิพาทและคดีฟ้องร้องขับไล่กับเพื่อนบ้านรอบข้างค่อนข้างสูงด้วยเช่นกันครับ

ราคาประเมินที่ดินตาบอด

การประเมินราคาที่ดินตาบอดจะมีเกณฑ์ที่เข้มงวดกว่าปกติ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อยอดวงเงินที่คุณจะได้รับ โดยเฉพาะกรณีที่เป็นที่ดินตาบอดติดคลองหรือหาทางออกยาก ซึ่งสามารถเปรียบเทียบข้อแตกต่างระหว่างที่ดินปกติและที่ดินตาบอดมาให้เห็นภาพชัดเจนได้ดังนี้ครับ 

คุณสมบัติ

ที่ดินปกติ (ติดทางสาธารณะ)

โฉนดที่ดินตาบอด

ราคาประเมิน

100% ของราคาตลาด

อาจเหลือ 60-80% ของราคาตลาด

วงเงินกู้ (LTV)

50-70% ของราคาประเมิน

30-50% ของราคาประเมิน (หรือน้อยกว่า)

โอกาสกู้ผ่าน

สูง

ต่ำ (ขึ้นอยู่กับผู้ให้บริการ)

ความน่าสนใจ

สูง (ซื้อขายง่าย)

ต่ำ (ซื้อขายยาก)

ปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลต่อทิศทางราคาประเมินของที่ดินตาบอด จะมีรายละเอียดที่ต้องรู้เหล่านี้

  • เกณฑ์จากกรมธนารักษ์ : ในสมุดบัญชีราคาประเมินทุนทรัพย์ของทางราชการ จะมีการตั้งราคาของที่ดินที่ไม่มีทางเข้าออกไว้ต่ำกว่าแปลงที่ติดถนนใหญ่ในละแวกเดียวกันอยู่แล้ว
  • การหักมูลค่าความนิยม : ในมุมมองของผู้ประเมินราคาอิสระเพื่อยื่นกู้ มูลค่าตลาดของทรัพย์จะถูกตัดลดลงทันทีประมาณ 20% ถึง 40% เพื่อสะท้อนความเสี่ยงด้านทำเล
  • โอกาสพัฒนาในอนาคต : หากที่ดินผืนนั้นตั้งอยู่ในจุดที่มีแววว่าจะสามารถเจรจาขอเปิดทางหรืออยู่ใกล้โครงการพัฒนาของรัฐในอนาคต ก็อาจจะได้ราคาประเมินที่ขยับสูงขึ้นกว่าปกติเล็กน้อย

ตัวอย่างการคำนวณราคาที่ดินตาบอด 

สมมติว่าที่ดินทำเลเดียวกันที่มีทางออกปกติราคาตลาดอยู่ที่ 1,000,000 บาท โฉนดที่เป็นที่ดินตาบอดมูลค่าประเมินในการขอสินเชื่ออาจจะถูกปรับลดลงเหลือเพียง 600,000 ถึง 800,000 บาทเท่านั้นครับ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. ที่ดินตาบอดเข้าไฟแนนซ์ได้ไหม?

ทำได้ยากกับบริษัทไฟแนนซ์ทั่วไปครับ เนื่องจากบริษัทหรือสถาบันการเงินหลักมักจะมีนโยบายปฏิเสธทรัพย์สินที่ไม่มีทางเข้าออกอย่างเด็ดขาดเพื่อป้องกันหนี้สูญ แต่ยังคงสามารถยื่นขอกู้กับผู้ให้บริการสินเชื่อรายย่อยทางเลือก หรือบริษัทที่มีเกณฑ์การพิจารณาที่ยืดหยุ่นกว่าได้ครับ

2. ราคาประเมินที่ดินตาบอดใครเป็นผู้กำหนด?

การกำหนดราคาแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก โดยกรมธนารักษ์จะเป็นผู้กำหนดราคาประเมินทุนทรัพย์ทางราชการเพื่อใช้ในการเสียภาษี ส่วนราคาประเมินที่ใช้เพื่ออนุมัติวงเงินกู้นั้น จะขึ้นอยู่กับทีมประเมินของผู้ให้บริการสินเชื่อแต่ละรายเป็นผู้กำหนดตามสภาวะตลาดและความเสี่ยงจริงครับ

3. ขายโฉนดที่ดินตาบอดยากไหม?

ค่อนข้างยากและต้องใช้เวลานานครับ เนื่องจากนักลงทุนหรือผู้ซื้อเปลี่ยนมือมักจะหลีกเลี่ยงทรัพย์ประเภทนี้ เพราะไม่อยากเผชิญปัญหาเรื่องทางเข้าออก ยกเว้นแต่ว่าผู้ซื้อจะเป็นเจ้าของที่ดินแปลงข้างเคียงที่ต้องการซื้อเพื่อรวมแปลง หรือเป็นผู้ที่ยอมรับความเสี่ยงได้โดยแลกกับการขอต่อรองราคาซื้อขายที่ต่ำลงกว่าปกติมาก ๆ ครับ

4. ที่ไหนรับจำนองที่ดินตาบอดบ้าง?

แหล่งทุนที่คุณสามารถจำนองที่ดินตาบอดได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายคือผู้ประกอบธุรกิจสินเชื่อรายย่อยระดับจังหวัด ซึ่งจัดตั้งขึ้นมาเพื่อช่วยเหลือประชาชนในระดับฐานราก และมีนโยบายรับพิจารณาอสังหาริมทรัพย์ที่มีข้อจำกัดครับ

5. เพื่อนแท้ เงินด่วน รับจำนองที่ดินตาบอดทุกแปลงหรือไม่?

เพื่อนแท้ เงินด่วน มีความเข้าใจในความเดือดร้อนและข้อจำกัดของเจ้าของโฉนดที่ดินตาบอดเป็นอย่างดี จึงเปิดรับพิจารณาจำนองและพร้อมประเมินราคาที่ดินกับศักยภาพของที่ดินประเภทนี้เป็นกรณีพิเศษ ขอเพียงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่แท้จริง มีโฉนดตัวจริงที่ปลอดภาระหนี้ผูกพัน ก็สามารถเข้ามาปรึกษาเจ้าหน้าที่ที่สาขาใกล้บ้าน หรือโทรสายด่วนมาที่เบอร์ 02-114-8988 ได้เลยครับ

ที่ดินตาบอด เข้าใจการวางแผนจัดการ และเตรียมเป็นสินทรัพย์ที่พร้อมแปลงเป็นเงินสดได้เสมอ

แม้ว่าการถือครองโฉนดที่ดินตาบอดจะมีข้อจำกัดมากมายในแง่ของกฎหมายและการทำนิติกรรม รวมถึงมีมูลค่าที่ลดหย่อนลงไปจากที่ดินทั่วไป แต่อุปสรรคเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าจะปิดกั้นโอกาสในการเข้าถึงแหล่งทุนในระบบของคุณอย่างสิ้นเชิง ซึ่งการเรียนรู้วิธีการแก้ไขปัญหาเรื่องทางจำเป็น และพร้อมเข้าใจแนวทางการจัดการที่ถูกต้อง จะทำให้สามารถจัดการและใช้ประโยชน์ในที่ดินได้อย่างดีที่สุดครับ

หากคุณเคยโดนธนาคารปฏิเสธและไม่อยากเสี่ยงไปพึ่งพาเงินกู้นอกระบบที่อันตราย เพื่อนแท้ เงินด่วน คือคำตอบที่ตอบโจทย์อย่างแน่นอน เพราะเราพร้อมเคียงข้างและนำประสบการณ์ความเชี่ยวชาญ เข้ามาช่วยประเมินโฉนดที่ดินตาบอดของคุณอย่างเป็นธรรม และมอบเงื่อนไขที่ยืดหยุ่นอนุมัติไวตามเงื่อนไข เพื่อให้ได้รับเงินสดไปหมุนเวียนและแก้ไขปัญหาสภาพคล่องได้อย่างปลอดภัยและสบายใจที่สุดครับ